Αρχιτεκτονική νοημοσύνη: Τι κάνει ένα έργο να ξεχωρίζει;

Ο αρχιτέκτονας Γιάννης Αγησιλάου διερευνά τι χαρακτηρίζει τα έργα που μας εντυπωσιάζουν και μας συγκινούν, ποιες ικανότητες συγκροτούν τη σκέψη ενός ταλαντούχου αρχιτέκτονα και κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αντικαταστήσει αυτή τη δημιουργική διαδικασία.

Κατά καιρούς με απασχολεί η σκέψη τι θα μπορούσε να σημαίνει "αρχιτεκτονική νοημοσύνη", αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν τέτοιο όρο για τους αρχιτέκτονες εκείνους, σημερινούς και παλαιότερους, των οποίων τα έργα μας "εντυπωσιάζουν".

Και εδώ η λέξη χρησιμοποιείται με την ευρύτερη έννοια, για τα έργα εκείνα που θα θέλαμε να γνωρίσουμε καλύτερα και να επικοινωνήσουμε μαζί τους- δηλαδή, για τα έργα που μας συν-κινούν, όχι με όρους απλής αισθητικής, αλλά υπό την έννοια ενός ολοκληρωμένου αρχιτεκτονικού έργου, που η επαφή μας με αυτό ξυπνά μέσα μας μνήμες και βιώματα, προσωπικά αλλά και πανανθρώπινα,, που έχουν να κάνουν με τη φύση μας ως βιολογικά, ψυχολογικά και πνευματικά όντα.

Μιλάμε για "νοημοσύνη" και συνήθως εννοούμε τη λογικο-μαθηματική νοημοσύνη, ή αυτό που αποκαλούμε με τα αρχικά IQ (Intelligence Quotient).

Σήμερα, βέβαια, γίνεται λόγος και για "πολλαπλή νοημοσύνη", έτσι που να μπορούμε να διακρίνουμε διαφορετικά ήδη ή μορφές, όπως είναι η συναισθηματική νοημοσύνη, η γλωσσική νοημοσύνη, η χωροταξική, η σωματο-κιναισθητική κ. α.

Στην αρχιτεκτονική, τι είδους στοιχεία είναι τα πρωτεύοντα για έναν αρχιτέκτονα-δημιουργό, του οποίου το έργο μας συγκινεί και μας συνεπαίρνει; Πώς θα μπορούσε να περιγράψει κάποιος την "αρχιτεκτονική νοημοσύνη";

Προτού επιχειρήσω ν' απαντήσω στο πιο πάνω ερώτημα, θα ήταν ίσως χρήσιμο να υπενθυμίσω ότι η αρχιτεκτονική είναι μια ανθρώπινη δραστηριότητα ή ένας τομέας που βρίσκεται μεταξύ τέχνης και επιστήμης.

Ένα αρχιτεκτονικό έργο είναι τεχνικό έργο, το οποίο πρέπει να ανταποκρίνεται σε μαθηματικές και τεχνικές απαιτήσεις, μαθηματικούς νόμους και νόμους της δομοφυσικής επιστήμης, αλλά ταυτόχρονα είναι και έργο με υψηλές καλλιτεχνικές απαιτήσεις όχι μικρότερες από εκείνες της τέχνης ενός ζωγράφου, ενός γλύπτη, ενός ποιητή.

Είναι και πνευματικό έργο, ως απόλυτη προϋπόθεση για ένα οποιοδήποτε σημαντικό έργο τέχνης.

Η αρχιτεκτονική είναι λοιπόν έργο τεχνικό και έργο καλλιτεχνικό. Είναι τέχνη αλλά ανήκει και στον χώρο της επιστήμης.