Η έμπρακτη ανθρώπινη συμβολή στην ενίσχυση του κράτους δικαίου εκδηλώνεται τόσο μέσω της συμμόρφωσής μας με τον νόμο όσο και μέσω της καθημερινής μας συμπεριφοράς προς τους άλλους.
Είναι σαφές ότι οι θεσμοί και οι νόμοι δεν αρκούν από μόνοι τους για την ενίσχυση του κράτους δικαίου.
Ο νόμος ορίζει τι οφείλουμε να κάνουμε ή να μην κάνουμε, ωστόσο η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται και από τον τρόπο με τον οποίο όλοι μας, πολίτες και κρατικοί λειτουργοί, ενεργούμε στην πράξη.
Το κράτος δικαίου αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος, η οποία διασφαλίζει ότι η άσκηση της δημόσιας εξουσίας υπόκειται στον νόμο και δεν είναι αυθαίρετη. Η ενίσχυσή του, ωστόσο, προϋποθέτει και την ύπαρξη μιας ευρύτερης κουλτούρας σεβασμού προς την έννομη τάξη.
Αυτή εκδηλώνεται όταν ο καθένας μας, ανεξαρτήτως κοινωνικής θέσης ή αξιώματος, σέβεται τον νόμο και τα νόμιμα δικαιώματα των συμπολιτών του.
Υπό αυτή την έννοια, το κράτος δικαίου δεν αφορά αποκλειστικά τη λειτουργία των κρατικών θεσμών, αλλά συνδέεται άρρηκτα και με την ανθρώπινη συμπεριφορά, καθώς οι πράξεις μας μπορούν είτε να ενισχύσουν είτε να υπονομεύσουν την έννομη τάξη.
Η σημασία της ανθρώπινης συμβολής στην ενίσχυση του κράτους δικαίου αναδεικνύεται ιδιαίτερα μέσα από τους νόμους που ρυθμίζουν τις καθημερινές κοινωνικές μας σχέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το άρθρο 46 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου (Κεφ.
148), το οποίο αφορά την ιδιωτική οχληρία. Ο επίμονος θόρυβος, οι δυσάρεστες οσμές ή άλλες παρόμοιες οχλήσεις μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να προκαλέσουν διαφωνίες ή ακόμη και δικαστικές διαφορές μεταξύ γειτόνων.
Η ρύθμιση αυτή αναζητά μια εύλογη ισορροπία ανάμεσα στα δικαιώματα των γειτόνων. Η λογική της αμοιβαιότητας, που χαρακτηρίζει το δίκαιο της οχληρίας, θυμίζει τον χρυσό κανόνα: να συμπεριφερόμαστε στους άλλους όπως θα θέλαμε να συμπεριφέρονται εκείνοι σε εμάς.
Όταν, λοιπόν, σεβόμαστε τα δικαιώματα των άλλων και αναγνωρίζουμε τα όρια που θέτει ο νόμος στην άσκηση των δικών μας δικαιωμάτων, συμβάλλουμε ενεργά στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας νομιμότητας και, κατ' επέκταση, στην ενίσχυση του κράτους δικαίου.
0 Σχόλια