Μεν το πιαννεις συνέχεια αγκαλιά, εν να κακομάθει

Η φράση "Μεν το πιαννεις συνέχεια αγκαλιά, εν να κακομάθει" ακούγεται συχνά στα κυπριακά σπιτικά, σαν προειδοποίηση ότι η υπερβολική στοργή μπορεί να κάνει το μωρό "εξαρτημένο".

Η ίδια σκέψη, όμως, δεν είναι μόνο παραδοσιακή σοφία- ήδη το 1928 ο Αμερικανός ψυχολόγος Τζον Μπρόντους Γουάτσον πρότεινε σε ένα εγχειρίδιο ανατροφής να περιορίζονται οι αγκαλιές και τα φιλιά, προτιμώντας μια "χειραψία" ως μορφή καθημερινής επαφής.

Η λογική του ήταν ότι η συνεχής σωματική τρυφερότητα θα μπορούσε να ενισχύσει την ανάγκη του παιδιού για συνεχή φυσική επαφή, μετατρέποντάς τη σε στρατηγική απαιτήσεων.

Από τη δεκαετία του '50, η άποψη αυτή άρχισε να αμφισβηρείται. Ο βρετανός ψυχίατρος Τζον Μπόουλμπι, ερευνώντας τη σημασία του μητρικού δεσμού, τόνισε ότι η σταθερή, ασφαλής παρουσία της μητέρας αποτελεί "ασφαλή βάση" για το παιδί.

Η ψυχολόγος Μέρι Έινσγουορθ προσέθεσε ότι η αγκαλιά, όταν προσφέρεται με αίσθηση ασφάλειας και όχι ως ανταμοιβή, ενδυναμώνει την ικανότητα του παιδιού να εξερευνά τον κόσμο και να επιστρέφει για παρηγοριά όταν το χρειάζεται.

Έτσι, η αγκαλιά δεν είναι πια "παγίδα" εξάρτησης, αλλά ένα από τα πολλά εργαλεία που ενδυναμώνουν την συναισθηματική ανάπτυξη.

Στα κυπριακά σπίτια, η τρυφερότητα συχνά μετατρέπεται σε άλλες μορφές φροντίδας: το "Έφαες;" πριν καν καθίσει κανείς στο τραπέζι, η δεύτερη μερίδα που προσφέρεται χωρίς ερώτηση, ή η φροντίδα που εκφράζεται μέσα από το φαγητό.

Αυτές οι μικρές πράξεις, αν και λιγότερο εμφανείς από τις αγκαλιές, χτίζουν ένα δίκτυο ασφαλείας που το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει.

Η "συναισθηματική ανορεξία", η αμηχανία να αποδεχτεί κανείς τη στοργή όταν τη προσφέρει ο άλλος, μπορεί να προκύψει όταν η τρυφερότητα γίνεται εχθρική ή υποχρεωτική, αντί να είναι ελεύθερη και αμοιβαία.

Το ερώτημα που μένει είναι πώς να βρεθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ προστατευτικής αγκαλιάς και ενθάρρυνσης της ανεξαρτησίας. Η σύγχρονη ψυχολογία δεν προτείνει την απόλυτη αποχή, αλλά