Ο Φυτιρής αγγίζει την κοροϊδία του Πόθεν Έσχες, οι βουλευτές θα τολμήσουν;

Το νέο νομοσχέδιο "Πόθεν Έσχες", που προωθεί ο Υπουργός Οικονομικών Γιάννης Φυτιρής, προσπαθεί να δώσει στην υποχρέωση των βουλευτών για δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων μια πιο "πρακτική" διάσταση.

Με τριπλές δηλώσεις κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς θητείας, αρχική, ενδιάμεση κάθε τρία χρόνια και τελική, και με την εισαγωγή πρόστιμων μέχρι και 50 χιλιάδες ευρώ για καθυστερήσεις ή παραλείψεις, η κυβέρνηση προσπαθεί να μετατρέψει την τυπική υπογραφή σε κάτι με ουσιαστικές συνέπειες.

Η πιο αξιοσημείωτη αλλαγή είναι η μεταφορά του ελέγχου από τα εσωτερικά όργανα της Βουλής στο Τμήμα Φορολογίας.

Μέχρι πρόσφατα, οι ίδιοι οι βουλευτές είχαν την εξουσία να ελέγχουν τις δηλώσεις των συναδέλφων τους, κάτι που δημιουργούσε φαινομενική ανεξαρτησία αλλά πρακτικά αδυναμία αντικειμενικότητας.

Η ανάθεση στο φορολογικό σώμα θεωρείται βήμα προς τη διαφάνεια, όμως παραμένει ασαφές κατά πόσο η υπηρεσία, η οποία επίσης υπόκειται σε πολιτικό έλεγχο, μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα.

Παρά τα θετικά στοιχεία, η κριτική παραμένει σκληρή: πέντε χρόνια είναι αρκετός χρόνος για σημαντικές οικονομικές αλλαγές, αλλά και για την "διαμόρφωση" των στοιχείων ώστε να ταιριάζουν με το επιθυμητό προφίλ.

Η απλή δημοσιοποίηση των ενδιάμεσων δηλώσεων δεν εγγυάται ότι θα γίνει πραγματική διασταύρωση δεδομένων ή ότι θα εντοπιστούν ανεξήγητες αυξήσεις περιουσίας.

Χωρίς ένα ανεξάρτητο, ίσως ακόμη και εξωτερικό, μηχανισμό ελέγχου, η νομοθεσία κινείται ακόμα στην περιοχή της τυπικής διαφάνειας.

Τελικά, το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η αλλαγή του ελέγχου στο φορολογικό τμήμα θα καταφέρει να σπάσει το κύκλο της αυτοεξυπηρέτησης ή αν θα γίνει απλώς μια νέα μορφή "ελέγχου από το ίδιο το σύστημα". Η κοινωνία αναμένει όχι μόνο νέες δηλώσεις, αλλά και αληθινή λογοδοσία.