Σωσίβιο ή Παραίσθηση; Το νέο Βρετανικό Σχέδιο απόκτησης Πρώτης Κατοικίας και το μοντέλο που μπορεί να εφαρμόσει ο ΚΟΑΓ στην Κύπρο

Για χρόνια, το μεγάλο όνειρο της ιδιοκατοίκησης μοιάζει ολοένα και περισσότερο με οφθαλμαπάτη για τη γενιά των ενοικιαστών.

Παγιδευμένοι σε έναν φαύλο κύκλο εκτόξευσης των ενοικίων και εξουθενωτικά υψηλών απαιτήσεων για προκαταβολές, χιλιάδες νέοι βλέπουν το πρώτο σκαλοπάτι της αγοράς ακινήτων να απομακρύνεται οριστικά.

Καθώς η Κύπρος αντιμετωπίζει τη δική της, οξύτατη στεγαστική κρίση, η ανάλυση αυτού του βρετανικού μοντέλου παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον.

Τι θα γινόταν αν εισάγαμε ένα παρόμοιο σχέδιο στην Κύπρο, με τον Κυπριακό Οργανισμό Αναπτύξεως Γης (ΚΟΑΓ) να αναλαμβάνει τον ρόλο του κρατικού αρωγού; Είναι αυτή η λύση μια πραγματική διέξοδος ή απλώς μια πολιτική που κινδυνεύει να φουσκώσει περαιτέρω τις τιμές;

Στον πυρήνα της βρετανικής πρωτοβουλίας βρίσκεται ένα οικονομικό "κοκτέιλ" τριών μερών, του Αγοραστή, του Κράτους και των Τραπεζών, σχεδιασμένο να ελαχιστοποιήσει τα μετρητά που απαιτούνται προκαταβολικά.

Για να ξεκλειδώσει την πόρτα του σπιτιού, ο αγοραστής χρειάζεται να καταβάλει μια ελάχιστη προκαταβολή ύψους μόλις 2,5% της αξίας του ακινήτου (με ανώτατο όριο το 15%).

Μόλις κατατεθεί το ποσό του αγοραστή, το κράτος παρεμβαίνει με ένα "μετοχικό δάνειο" (equity loan) που καλύπτει ακριβώς το 20% της τιμής αγοράς. Στη συνέχεια, ο αγοραστής εξασφαλίζει ένα τυπικό στεγαστικό δάνειο από εμπορική τράπεζα για το υπόλοιπο ποσό (μεταξύ 65% και 77,5%).

Το άμεσο όφελος είναι διπλό: Αφενός, η αποταμίευση ενός 2,5% απαιτεί δραματικά λιγότερο χρόνο από το 20% ή 30% που ζητούν σήμερα οι τράπεζες στην Κύπρο. Αφετέρου, επειδή ο αγοραστής λαμβάνει μικρότερο τραπεζικό δάνειο σε σχέση με τη συνολική αξία του ακινήτου, εξασφαλίζει φθηνότερα επιτόκια, μειώνοντας άμεσα τις μηνιαίες του δόσεις.

Η Κυπριακή Εφαρμογή: Σε ένα αντίστοιχο κυπριακό σενάριο, ο ΚΟΑΓ θα μπορούσε να είναι ο κάτοχος αυτού του 20%. Αντί να χτίζει μόνο δικά του έργα, ο Οργανισμός θα μπορούσε να συγχρηματοδοτεί τους νέους, αποκτώντας ένα μερίδιο 20% στο ακίνητο που επιλέγουν από την ελεύθερη αγορά, διευκολύνοντας την άμεση πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό.