ΕΚΤ: Οικονομικό στρίμωγμα λόγω ενέργειας και πληθωρισμού

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μόλις δημοσίευσε το τελευταίο της οικονομικό δελτίο, το οποίο αποκαλύπτει ότι η Κύπρος κινείται προς έναν δύσκολο χειμώνα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης και του αυξανόμενου πληθωρισμού.

Παρά το "φρένο" που έβαλε στα επιτόκια στα τέλη Οκτωβρίου, η έντονη άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η πίεση στα καταναλωτικά δαπάνες αναμένεται να βυθίσει τα νοικοκυριά, τους δανειολήπτες και τον κατασκευαστικό τομέα.

Η τιμή του Brent ξεπέρασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, σχεδόν 60 % πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, οδηγώντας τον γενικό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη στο 3,8 % τον Σεπτέμβριο.

Ο ενεργειακός πληθωρισμός έφτασε σχεδόν το 19 % και οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν κατά 33,8 % ετησίως, εν μέρει λόγω των υψηλότερων περιθωρίων διύλισης.

Για την Κύπρο, που εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από εισαγόμενα καύσιμα για μεταφορές και ηλεκτρισμό, η κατάσταση σημαίνει επιπλέον βάρος στους λογαριασμούς ρεύματος και στα ράφια των υπεραγορών.

Παράλληλα, η ΕΚΤ επέστρεψε στις αυξήσεις επιτοκίων που είχε εφαρμόσει το Ιούνιο και το Σεπτέμβριο, με το μέσο επιτόκιο για νέα στεγαστικά δάνεια να ανέβει στο 3,6 %.

Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια σημείωσε την μεγαλύτερη πτώση του 2023, ενώ τα ευρωπαϊκά τραπεζικά ιδρύματα προειδοποιούν ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2026 θα εντείνει τα κριτήρια χορήγησης δανείων.

Στην Κύπρο, όπου τα περισσότερα στεγαστικά δάνεια δόθηκαν με σταθερό επιτόκιο, η αλλαγή αυτή θα επηρεάσει τόσο όσους έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο όσο και νέους δανειολήπτες που θα αντιμετωπίσουν αυστηρότερους όρους.

Ο κατασκευαστικός τομέας δεν μένει ανεπηρέαστος. Η ΕΚΤ σημειώνει πτώση 1,3 % στις επενδύσεις σε κατοικίες το β' τρίμηνο, όχι μόνο εξαιτίας των υψηλότερων επιτοκίων, αλλά και των παρατεταμένων καυσώνων που επηρέασαν το φετινό καλοκαίρι.

Παραδείγματα από τη Νότια Ευρώπη, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, δείχνουν ότι η ακραία ζέστη οδήγησε σε υποχρεωτικές διακοπές υπαίθριων εργασιών, φαινόμενο που βιώσαμε και στην Κύπρο.