Ενεργειακή πολιτική: Ποιος αποφασίζει και ποιος ωφελείται;

Οι πόλεμοι, οι ενεργειακές κρίσεις και οι ανταγωνισμοί για τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων αναδεικνύουν τους κινδύνους της υπερβολικής εξάρτησης.

Όσο περισσότερο μια χώρα στηρίζεται σε εισαγόμενη ενέργεια, τόσο πιο ευάλωτη γίνεται στις διεθνείς αναταράξεις, στις αυξήσεις των τιμών και στις αποφάσεις τρίτων. Η Κύπρος βιώνει τέτοιες συνέπειες, καθώς καλύπτει σχεδόν το 88% των ενεργειακών της αναγκών από εισαγωγές.

Ασφαλώς, η πλήρης ενεργειακή αυτάρκεια δεν αποτελεί ρεαλιστικό στόχο για το άμεσο μέλλον. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Κύπρος είναι καταδικασμένη να ζει με τις σημερινές εξαρτήσεις της και πολύ περισσότερο να τις βαθαίνει με τις δικές της επιλογές.

Για μια μικρή, ημικατεχόμενη χώρα, η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά μόνο το κόστος και την επάρκεια του ηλεκτρισμού. Συνδέεται με τη δυνατότητα να αξιοποιεί τους πόρους της, να ελέγχει κρίσιμες υποδομές και να αποφασίζει με γνώμονα τα δικά της συμφέροντα.

Είναι ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας και κυριαρχίας.

Και όμως, ενώ διαθέτουμε άφθονη ηλιοφάνεια και επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην ΑΟΖ μας που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία και φθηνότερο ηλεκτρισμό, οι αστοχίες και η απουσία ολοκληρωμένου σχεδιασμού μάς έχουν οδηγήσει σε σοβαρά αδιέξοδα, ακόμη και σε κινδύνους ανεπάρκειας ηλεκτρισμού.

Πέρα από τις καθυστερήσεις και τις λανθασμένες αποφάσεις και χειρισμούς, τίθεται ένα βαθύτερο ερώτημα: ποιους στόχους υπηρετεί η ενεργειακή μας πολιτική και ποια συμφέροντα θέτει σε προτεραιότητα;

Εδώ βρίσκεται μια βασική αντίφαση. Τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή κυβέρνηση δίνουν έμφαση στην ανάδειξη της Κύπρου σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, χωρίς να έχουν διασφαλίσει αντίστοιχη ενίσχυση της δικής μας ενεργειακής ασφάλειας.

Οι σχεδιασμοί άλλων κρατών και μεγάλων ενεργειακών συμφερόντων αποκτούν μεγάλη σημασία για τις αποφάσεις μας, χωρίς να είναι εξίσου ξεκάθαρα τα οφέλη για τη χώρα, την οικονομία και την κοινωνία μας.

Δεν είναι πρόβλημα οι διεθνείς συνεργασίες. Πρόβλημα είναι να αντικαταστήσουμε παλιές εξαρτήσεις με νέες και η Κύπρος να αναλαμβάνει κόστος και κινδύνους, ενώ άλλοι θα έχουν τον καθοριστικό λόγο και τα μεγαλύτερα οφέλη.