Το Τσερνόμπιλ δεν τελείωσε ποτέ: Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες σχεδόν 40 χρόνια μετά

Σχεδόν 40 χρόνια μετά την πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ, ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα κατάλοιπα του ατυχήματος εξακολουθούν να διατηρούν σε μεγάλο βαθμό την αρχική τους δομή.

Μικροσκοπικά σωματίδια πυρηνικού καυσίμου που εκτινάχθηκαν από τον αντιδραστήρα κατά την έκρηξη του 1986 παραμένουν στο περιβάλλον, προκαλώντας νέα ερωτήματα για το πόσο καιρό θα συνεχίσουν να αποτελούν πηγή ραδιενεργού μόλυνσης.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Leibniz του Ανόβερου και το Κέντρο Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf εξέτασαν έξι τέτοια σωματίδια, διαπιστώνοντας ότι ορισμένα έχουν υποστεί πολύ μικρότερες μεταβολές από όσες θα περίμεναν οι επιστήμονες έπειτα από δεκαετίες έκθεσης στις περιβαλλοντικές συνθήκες.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Hazardous Materials, υποδεικνύουν ότι τα σωματίδια αυτά μπορούν να λειτουργούν ως μακροχρόνιες αποθήκες ραδιενεργών ουσιών, διατηρώντας στο εσωτερικό τους προϊόντα πυρηνικής σχάσης και ακτινίδες.

Τα σωματίδια που παραμένουν στο περιβάλλον

Τα θραύσματα που μελετήθηκαν έχουν διάμετρο μόλις 8 έως 50 μικρόμετρα, δηλαδή είναι μικρότερα από έναν κόκκο άμμου. Παρά το μικροσκοπικό τους μέγεθος, εξακολουθούν να είναι ραδιενεργά και να συμβάλλουν στη μόλυνση του εδάφους εντός και γύρω από τη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ, στη βόρεια Ουκρανία.

Για να κατανοήσουν πώς έχουν μεταβληθεί από το 1986 μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν εξειδικευμένες τεχνικές περίθλασης ακτίνων Χ, οι οποίες επιτρέπουν την ανάλυση της εσωτερικής κρυσταλλικής δομής των υλικών.

Η εξέταση αποκάλυψε ότι τα σωματίδια δεν έχουν όλα την ίδια συμπεριφορά. Οι ερευνητές τα διαχώρισαν σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τη σύσταση και τη δομή τους.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν θραύσματα που εξακολουθούν να μοιάζουν χημικά και φυσικά με το αρχικό πυρηνικό καύσιμο, το διοξείδιο του ουρανίου. Στη δεύτερη περιλαμβάνονται σωματίδια που έχουν ενσωματωθεί εν μέρει ή πλήρως σε ζιρκόνιο ή περιβάλλονται από ένα στρώμα του συγκεκριμένου υλικού.

Η τρίτη κατηγορία συνδέεται με την καταστροφική πυρκαγιά που ακολούθησε την έκρηξη. Ο γραφίτης, ο οποίος χρησιμοποιούνταν ως επιβραδυντής νετρονίων στον αντιδραστήρα, καιγόταν επί δέκα ημέρες.